เอ็ดเวิร์ด เทลเลอร์ (edward teller)

เอ็ดเวิร์ด เทลเลอร์ เป็นนักฟิสิกส์เชิงทฤษฎีชาวฮังการี-อเมริกัน ที่เรียกขานว่าเป็น "บิดาแห่งระเบิดไฮโดรเจน" แม้ว่าเขาจะ ไม่สนใจชื่อเรื่อง เพราะมันรสชาติแย่ ตลอดชีวิตหมอดูเป็นที่รู้จักทั้งความสามารถทางวิทยาศาสตร์ของเขาและความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลของเขายากและบุคลิกภาพระเหย

Edward Teller เกิดเมื่อวันที่ 15 มกราคม ค.ศ. 1908 ที่เมือง Budapest ในประเทศฮังการี บิดามีฐานะดี และมีเชื้อชาติยิว ในช่วงเวลานั้นฮังการีกำลังมีความวุ่นวายมาก เพราะถูกยึดครองโดยออสเตรีย และถูกสงครามโลกครั้งที่หนึ่งทำลายจนผู้คนในประเทศแตกแยก แล้วถูกคอมมิวนิสต์คุกคามด้วยการเข้าครอบครอง นอกจากนี้รัฐบาลฮังการียังต่อต้านคนยิวด้วยการออกกฎหมายจำกัดจำนวนนักศึกษา เชื้อชาติยิวที่จะเข้าศึกษาในมหาวิทยาลัย (numerus clausus) ครอบครัวของ Teller ก็เช่นเดียวกับครอบครัวยิวอื่นๆ ที่ต่างก็พยายามให้การศึกษาที่ดีแก่ลูกๆ เพื่อให้ไปเรียนต่อที่ประเทศเยอรมนี เพราะที่นั่นมีมาตรฐานและคุณภาพการศึกษาสูงกว่า โดยเฉพาะด้านวิทยาศาสตร์ และภาษาเยอรมัน ขณะนั้น คือ ภาษาที่นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกใช้

เทลเลอร์ยังได้มีส่วนร่วมในทฤษฎี Thomas–Fermiซึ่งเป็นสารตั้งต้นของทฤษฎีเชิงฟังก์ชันความหนาแน่นซึ่งเป็นเครื่องมือมาตรฐานที่ทันสมัยในการบำบัดด้วยกลไกควอนตัมของโมเลกุลที่ซับซ้อน ในปี 1953 พร้อมกับนิโคลัส Metropolis , Arianna Rosenbluth , มาร์แชลล์ Rosenbluthและภรรยาของเขาออกัสตาหมอดู , หมอดูร่วมประพันธ์กระดาษที่มีจุดเริ่มต้นที่เป็นมาตรฐานสำหรับการใช้งานของที่วิธีมอนติคาร์โลจะกลศาสตร์สถิติ เทลเลอร์เป็นสมาชิกรุ่นแรกของโครงการแมนฮัตตันโดยถูกตั้งข้อหาพัฒนาระเบิดปรมาณูลูกแรก เขาทำให้การผลักดันอย่างจริงจังในการพัฒนาคนแรกที่ฟิวชั่นเบสอาวุธเช่นกัน แต่เหล่านี้ถูกเลื่อนไปก่อนจนกว่าหลังจากสงครามโลกครั้งที่สอง เขาเป็นผู้ร่วมก่อตั้งLawrence Livermore National Laboratoryและเป็นทั้งผู้อำนวยการและรองผู้อำนวยการมาหลายปี หลังจากคำให้การเชิงลบที่ขัดแย้งกันของเขาในการพิจารณาคดีด้านความปลอดภัยของออพเพนไฮเมอร์ซึ่งประชุมกับเจ. โรเบิร์ต ออพเพนไฮเมอร์หัวหน้าห้องแล็บลอส อลามอสอดีตหัวหน้าห้องปฏิบัติการลอส อลามอสนั้น เทลเลอร์ก็ถูกชุมชนวิทยาศาสตร์ส่วนใหญ่เพิกเฉย

ในส่วนของผลงานฟิสิกส์ที่สำคัญของ Teller คือ การศึกษาบทบาทของอิเล็กตรอน 1 ตัวในการเชื่อมโยง โปรตอน 2 ตัว ในโมเลกุลไฮโดรเจนที่แตกตัวเหลืออิเล็กตรอนตัวเดียว ซึ่งการศึกษานี้เป็นส่วนหนึ่งของวิทยานิพนธ์ระดับดุษฎีบัณฑิต หลังจากนั้น Teller ได้ทำงานร่วมกับ Emil Jahn ในการอธิบายเส้นสเปกตรัมของ Benzene ในช่วงรังสีอัลตราไวโอเล็ตว่า เกิดจากการบิดเบี้ยวของโมเลกุล ซึ่งปรากฏการณ์นี้ เรียกว่า ปรากฏการณ์ Jahn-Teller นอกจากนี้ ก็ยังได้ศึกษาการสลายตัวแบบเบตาของธาตุกัมมันตรังสี โดยได้คำนึงถึงอันตรกริยาระหว่างสปิน (spin) ของ neutrino กับ สปิน (spin) ของนิวเคลียสที่สลายตัว จึงทำให้ทฤษฎีของ Fermi สมบูรณ์ยิ่งขึ้น เป็นต้น
 

แหล่งที่มา : https://hmong.in.th/wiki/Edward_Teller

https://mgronline.com/science/detail/9540000029328

เครดิตภาพ : https://th.wikipedia.org/wiki/เอ็ดเวิร์ด_เทลเลอร์