สถานีอวกาศแห่งใหม่ในวงโคจรดวงจันทร์
ในปัจจุบัน เรามีมนุษย์อยู่อาศัยบนอวกาศอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่เดือนตุลาคม ค.ศ. 2000 จากการเริ่มใช้งานสถานีอวกาศนานาชาติ หรือ International Space Station : ISS อย่างเป็นทางการ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการทดลอง วิจัย และเตรียมความพร้อมให้มนุษย์เดินทางไปได้ไกลขึ้นกว่าเดิม ซึ่งก้าวถัดไปของมนุษยชาติในการสำรวจอวกาศ เริ่มต้นจากการกลับไปสำรวจดวงจันทร์ในระยะยาว ดั่งเช่นเป้าหมายในโครงการอาร์ทีมิสของ NASA นั่นคือจุดที่สถานีอวกาศ Lunar Gateway เข้ามามีบทบาทสำคัญ ในฐานะสถานีอวกาศแห่งแรกที่อยู่ไกลกว่าวงโคจร Low Earth Orbit และเป็นโครงสร้างสำคัญสำหรับภารกิจส่งนักบินอวกาศกลับไปดวงจันทร์ รวมถึงการมุ่งหน้าสู่ดาวอังคารและเป้าหมายอื่นในระบบสุริยะ
การศึกษาสถานีอวกาศในวงโคจรรอบดวงจันทร์ เริ่มต้นขึ้นครั้งแรกในปี 2012 โดยอาศัยองค์ความรู้จากสถานีอวกาศในวงโคจรรอบโลก เพื่อนำไปประยุกต์ใช้กับสถานีที่อยู่ห่างจากโลกไปกว่า 400,000 กิโลเมตร หรือมากกว่าสถานีอย่าง ISS เกือบ 100 เท่าด้วยกัน
Lunar Gateway ถูกออกแบบให้มีส่วนประกอบหลักๆ ได้แก่
- Lunar View : โมลดูลส่วนต่อขยายด้านการมองเห็น และเป็นพื้นที่สำหรับจัดเก็บสัมภาระ ลักษณะที่โดดเด่นคือหน้าต่างขนาดใหญ่เพื่อถ่ายภาพของโลกและดวงจันทร์ พัฒนาโดยองค์การอวกาศขององค์การอวกาศยุโรป (ESA)
- Logistics Module (LM) : โมดูลขนส่งทรัพยากร ทำหน้าที่ขนส่งทรัพยากรสำหรับยังชีพให้นักบินอวกาศและอุปกรณ์ทางด้านวิทยาศาสตร์ต่างๆ ที่ถูกส่งจากโลก รับผิดชอบโดยองค์การนาซา (NASA) และองค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น (JAXA)
- Crew and Science Airlock (Govt. Reference) : เป็นช่องทางสำหรับออกไปทำงานภายนอกสถานีของนักบินอวกาศ สร้างโดยศูนย์อวกาศโมฮัมเหม็ด บิน ราชิด (MBRSC) หน่วยงานของรัฐบาลดูไบที่ทำหน้าที่ขับเคลื่อนโครงการอวกาศของสหรัฐอาหรับเอมิเตส์
- Orion : ยานขนส่งอวกาศ ทำหนเาที่ขนส่งนักบินอวกาศจากโลกไปยังสถานี โดยองค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติ (NASA) รับผิดชอบส่วนห้องโดยสารนักบิน (Crew Module) ส่วน องค์การอวกาศยุโรป (ESA) รับผิดชอบหลักในส่วนของโมดูลบริการ (European Service Module - ESM) ซึ่งทำหน้าที่ขับเคลื่อนและให้พลังงาน
- Lunar I-Hab : เป็นส่วนต่อขยายเป็นพื้นที่พักของนักบินอวกาศซึ่งเป็นที่ตั้งของระบบสนับสนุนการถ่ายทอดสด กล้อง และสนับสนุนการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ สร้างโดยองค์การอวกาศยุโรป (ESA) และองค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น (JAXA) และมีกำหนดนำส่งไปกับภารกิจอาร์ทีมิส 4 ใน ปี ค.ศ. 2028
- Canadarm3 : ส่วนแขนหุ่นยนต์รุ่นใหม่ที่จัดหาโดยองค์การอวกาศแคนาดา (CSA) ซึ่งจะสามารถเคลื่อนที่แบบหมุนตัวไปยังส่วนต่างๆ ของสถานีอวกาศ เพื่อติดตั้งอุปกรณ์ทดลองทางวิทยาศาสตร์ ช่วยเหลือนักบินอวกาศในการเดินอวกาศ และทำการสำรวจภายนอก
- HALO (Habitation and Logistics Outpost) : ที่พักของลูกเรือพร้อมระบบช่วยชีวิต ระบบตรวจจับไฟไหม้และดับเพลิง ระบบจัดเก็บและจ่ายน้ำ และระบบกระจายสัญญาณและ Lunar Link ซึ่งเป็นระบบสื่อสารบนดวงจันทร์ ที่จัดทำโดยองค์การอวกาศยุโรป (ESA)
- Power and Propulsion Element : ให้พลังงาน การสื่อสาร การควบคุมทิศทาง และความสามารถในการควบคุมและถ่ายโอนวงโคจรของเกตเวย์ แผงโซลาร์เซลล์แบบกางออกจะสร้างพลังงานไฟฟ้า 60 กิโลวัตต์ ทำให้เกตเวย์เป็นยานอวกาศพลังงานแสงอาทิตย์ที่ทรงพลังที่สุด เท่าที่เคยส่งขึ้นไปในอวกาศ
โมดูลในข้างต้น จะถูกนำไปประกอบรวมในวงโคจรรอบดวงจันทร์ แบบเดียวกับการก่อสร้างสถานีอวกาศนานาชาติ โดยเริ่มจากการนำส่งโมดูล PPE และ HALO ในปี 2025 กับจรวด Falcon Heavy ของบริษัท SpaceX เพื่อรองรับภารกิจอาร์ทีมิส 4 ที่มีแผนส่งนักบินอวกาศไปลงสำรวจดวงจันทร์ในเดือนกันยายน ค.ศ. 2028 หากไม่มีอะไรผิดพลาด สถานี Lunar Gateway จะก่อสร้างแล้วเสร็จอย่างเร็วที่สุดในปี 2031 เพื่อรองรับภารกิจต่าง ๆ ของโครงการอาร์ทีมิส ตั้งแต่อาร์ทีมิส 4 เป็นต้นไป โดยมีนักบินอวกาศ 2 คนที่เคลื่อนย้ายไปยังยานลงดวงจันทร์ที่เชื่อมต่อกับ Lunar Gateway ระหว่างที่อีก 2 คนจะอยู่ปฏิบัติงานบนสถานีอวกาศในวงโคจรรอบดวงจันทร์
ข้อแตกต่างจากสถานีอวกาศนานาชาติ นอกจากขนาดที่ค่อนข้างเล็กกว่าแล้ว Lunar Gateway ไม่ได้ถูกออกแบบให้รองรับการอยู่อาศัยของนักบินอวกาศอย่างต่อเนื่องเหมือนกับ ISS เนื่องจากข้อจำกัดด้านระบบยังชีพ การขนส่งเสบียงและสิ่งต่าง ๆ ที่จำเป็นกับการดำรงชีวิต และความเสี่ยงในการเผชิญกับรังสีจากการอยู่อาศัยเป็นระยะเวลายาวนาน แต่ยังคงมีการทดลองที่ดำเนินต่อไปโดยอัตโนมัติ หรืออาศัยการควบคุมจากเจ้าหน้าที่บนโลก ในระหว่างไม่มีนักบินอวกาศปฏิบัติงานบนสถานีได้นานกว่า 3 ปี
Lunar Gateway เป็นความร่วมมือระหว่างสหรัฐอเมริกา ยุโรป ญี่ปุ่น แคนาดา และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ โดยที่รัสเซีย หนึ่งในพันธมิตรของสถานีอวกาศนานาชาติ ได้ถอนตัวไปจากโครงการดังกล่าวเมื่อปี 2020 และมีส่วนในการร่วมพัฒนาสถานี International Lunar Research Station หรือ ILRS กับประเทศจีน โดยประเทศไทยเป็นส่วนหนึ่งของโครงการดังกล่าว ตั้งแต่เดือนเมษายน ค.ศ. 2024 ที่ผ่านมา
หมายเหตุ
ISS : International Space Station - สถานีอวกาศนานาชาติ
NASA : National Aeronautics and Space Administration - องค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติ
ESA : European Space Agency - องค์การอวกาศยุโรป
JAXA : Japan Aerospace Exploration Agency - องค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น
MBRSC : Mohammed Bin Rashid Space Centre - ศูนย์อวกาศโมฮัมเหม็ด บิน ราชิด
Social Media
Facebook : stkcsociety
Twitter : stkcsociety
Tiktok : stkcsociety
Youtube channel : STKC Society
ที่มาของข้อมูล
สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน)